پارک مفاخر رشت یکی از همان مکانهایی است که وقتی پا به آن گذاشتید، حس میکنید زمان کندتر جریان دارد. درختان کهنسال، مسیرهای سرسبز و هوای معتدل گیلان، ترکیبی را خلق کردهاند که هر بازدیدکنندهای را مجذوب خود میسازد.
بوستان مفاخر رشت که با نامهای باغ سالار، باغ بذر چمارسرا و پارک مشاهیر نیز شناخته میشود، بیش از هشت دهه قدمت دارد. این بوستان در اب...
پارک مفاخر رشت یکی از همان مکانهایی است که وقتی پا به آن گذاشتید، حس میکنید زمان کندتر جریان دارد. درختان کهنسال، مسیرهای سرسبز و هوای معتدل گیلان، ترکیبی را خلق کردهاند که هر بازدیدکنندهای را مجذوب خود میسازد.
بوستان مفاخر رشت که با نامهای باغ سالار، باغ بذر چمارسرا و پارک مشاهیر نیز شناخته میشود، بیش از هشت دهه قدمت دارد. این بوستان در ابتدا نهالستانی بود برای تولید درختان جنگلی، اما امروز به یکی از پربازدیدترین پارکهای شهر تبدیل شده است. وقتی از خیابان گیلستان وارد این مجموعه میشوید، نخستین چیزی که توجه شما را جلب میکند، ردیف درختان بلندی است که مثل نگهبانان قدیمی، مسیر را برایتان هموار میسازند.
چرا این پارک چنین محبوبیتی دارد؟ شاید به خاطر موقعیت مناسبش در مرکز شهر یا به دلیل تنوع گیاهی فوقالعادهاش باشدT اما واقعیت این است که پارک مفاخر چیزی بیش از یک فضای سبز ساده ارائه میدهد. این مکان، خاطرهای است از زمانی که رشت هنوز باغهای بیشماری داشت، روایتی است از مردمانی که این سرزمین را آباد کردند، و فرصتی برای فرار از شلوغی شهر است .
در این مقاله قصد داریم شما را با جزئیات این بوستان زیبا آشنا کنیم. از تاریخچهاش تا آدرس دقیق، از امکانات متنوعش تا بهترین زمان بازدید. اگر میخواهید بدانید چرا باید حتما یک بار از بوستان مفاخر رشت دیدن کنید، تا پایان با ما همراه باشید.
تاریخچهای از گذشته؛ از نهالستان تا بوستان
سال ۱۳۲۶ زمانی که رشت هنوز آن شلوغی امروزش را نداشت و باغهای سرسبز، بخش اعظم چهره این شهر را تشکیل میدادند. در همان سال، بنگاه جنگلبانی تصمیم گرفت نهالستانی را در محله چمارسرا با هدف تولید نهالهای جنگلی برای احیای جنگلهای گیلان راهاندازی کند.
این نهالستان که با نام باغ بذر چمارسرا شناخته میشد، اولین نمونه جنگلداری شهری در کشور محسوب میشود. اداره کل منابع طبیعی گیلان سالها از این مجموعه نگهداری کرد و در آن، دو توده جنگلکاری آزاد و بلوط را پرورش داد. این درختان امروز تبدیل به غولهای سبزی شدهاند که سایهشان روی سر بازدیدکنندگان خوابیده است.
اما گذشت زمان و بزرگتر شدن شهر رشت،نیاز به فضای سبز بیشتر احساس میشد و مسئولان تصمیم گرفتند این نهالستان قدیمی را به پارکی عمومی تبدیل کنند. سال ۱۳۹۳ نقطه عطفی در تاریخ این مکان بود. هیئت دولت رای به واگذاری باغ بذر چمارسرا به شهرداری رشت داد تا شهروندان بتوانند از این فضا بهرهمند شوند.
عملیات اجرایی احداث فاز نخست پارک از ۲۶ فروردین ۱۳۹۳ آغاز شد و در زمان کوتاهی، کمتر از چهار ماه، به بهرهبرداری رسید. افتتاح این بوستان با حضور استاندار وقت گیلان، شهردار رشت و نمایندگان مجلس انجام گرفت. با راهاندازی پارک مفاخر رشت، سرانه فضای سبز این شهر از ۳ متر مربع به ۵ متر مربع ارتقا یافت.
نامگذاری این بوستان به مفاخر هم داستان جالبی دارد. در سال ۱۳۹۳ اولین همایش مشاهیر و مفاخر رشت برگزار شد و شورای شهر تصمیم گرفت خیابانها و معابر این پارک را به نام چهرههای برجسته رشت نامگذاری کند. از دانشمندان و هنرمندان گرفته تا شهدا و بزرگان، همه در این بوستان جایی دارند.
مکان و آدرس دقیق؛ چطور به پارک مفاخر برسیم؟
یکی از مزایای بوستان مفاخر رشت این است که در قلب شهر قرار دارد و دسترسی به آن از مسیرهای مختلف ممکن است. اگر با جغرافیای رشت آشنا نیستید، نگران نباشید. راههای متعددی به این پارک ختم میشود و شما به راحتی میتوانید آن را پیدا کنید.
آدرس اصلی: استان گیلان، رشت، بلوار شهید بهشتی، خیابان هنر، خیابان گیلستان (فرهنگ)
حالا اگر میخواهید از میدان شهداری گمنام (یخسازی) به این پارک بروید، باید از بلوار طالقانی عبور کنید و بعد از پمپ بنزین چمارسرا، وارد خیابان گیلستان شوید. این مسیر ساده و مستقیم است.
مسیر دوم از میدان انتظام (رازی) شروع میشود. کافی است وارد بلوار شهید بهشتی شوید، سپس به خیابان هنر برسید و در نهایت از خیابان گیلستان، خود را به پارک مفاخر برسانید.
یک مسیر دیگر هم وجود دارد که از میدان شهدای گمنام شروع میشود. وارد بلوار شهید بهشتی شوید، اولین بریدگی را دور بزنید و دوباره به همان بلوار برگردید. از آنجا به خیابان هنر بروید و سپس به خیابان گیلستان.
اگر با وسایل حملونقل عمومی میخواهید به این پارک بروید، نزدیکترین ایستگاه اتوبوس، ایستگاه پیرسرا است. میتوانید از اپلیکیشنهای نقشه مانند نشان یا بلد استفاده کنید تا بهترین مسیر را برای رسیدن به این بوستان پیدا کنید.
نکته مهم دیگر این است که بوستان مفاخر در محله چمارسرا واقع شده است. این محله یکی از محلات قدیمی رشت محسوب میشود و نزدیکی به جاذبههای دیگری مانند تالاب عینک، رودخانه گوهررود و یخچال طبیعی چمارسرا دارد. بنابراین میتوانید در یک روز از چندین مکان دیدنی بازدید کنید.
دو بخش متفاوت؛ سالار مشکات و بوستان سالار
پارک مفاخر رشت با مساحتی حدود ۷۳ هزار متر مربع، سومین بوستان بزرگ این شهر است. این پارک از دو بخش اصلی تشکیل شده که هرکدام ویژگیهای منحصربهفرد خود را دارند.
بخش اول: سالار مشکات
این بخش که به نام خاندان سالار مشکات نامگذاری شده است، قدیمیترین قسمت پارک محسوب میشود. در گذشته این منطقه یک باغ خصوصی بود که متعلق به یکی از خانوادههای مشهور رشت بود. امروز این بخش شامل بوستان اصلی، یخچال طبیعی و چشمه میشود.
یخچال طبیعی که در این بخش قرار دارد، یادگاری است از روزگاری که یخچال برقی وجود نداشت. مردم گودالهای عمیقی حفر میکردند و در زمستان برف را در آن انبار میکردند. این برفها تا تابستان باقی میماندند و برای خنک نگهداشتن مواد غذایی استفاده میشدند. امروز این گودالها با گیاه و بوته پوشیده شدهاند، اما هنوز هوای خنک و دلنشینی دارند.
چشمهای هم در این بخش جریان دارد که آبش از زیرزمین میآید. صدای آب و فضای سرسبز، ترکیب خوبی را برای استراحت ایجاد کرده است. درختان کهنسال این بخش، افرا، توسکا، آزاد و بلوط هستند که سن برخی از آنها به بیش از هشتاد سال میرسد.
بخش دوم: بوستان سالار
این بخش درست در مقابل درب اصلی پارک قرار دارد و شلوغتر و پررونقتر است. وقتی وارد این قسمت میشوید، اولین چیزی که نظر شما را جلب میکند، دالانهای بلند درختانی است که مثل یک تونل سبز، مسیر را برایتان باز کردهاند.
در ورودی این بخش، تندیسهای چوبی از ۱۳ شهید نصب شده است که با ظرافت و هنرمندانه ساخته شدهاند. این تندیسها به یاد کسانی است که جان خود را برای این سرزمین فدا کردند.
خیابانها و مسیرهای این بخش به نام مشاهیر و مفاخر رشت نامگذاری شدهاند. شما در هر گوشهای از پارک با نام یکی از بزرگان حوزههای علمی، فرهنگی، هنری یا ایثار مواجه میشوید. این کار باعث شده تا بازدید از بوستان مفاخر یک تجربه آموزنده نیز باشد.
امکانات و تسهیلات؛ چه چیزهایی در پارک مفاخر وجود دارد؟
یکی از دلایل محبوبیت پارک مفاخر رشت، امکانات متنوعی است که در اختیار بازدیدکنندگان قرار دارد. این بوستان سعی کرده تا نیازهای مختلف را پوشش دهد.
ابتدا از فضای سبز گسترده شروع کنیم. چمنهای مرتب، درختان سایهدار و گلهای رنگارنگ فضایی دلنشین ایجاد کردهاند. سیستم آبیاری تحت فشار نصب شده تا این فضای سبز همیشه طراوت خود را حفظ کند.
مبلمان پارکی شامل نیمکتهای چوبی و فلزی است که در سراسر مسیرها پراکنده شدهاند. میتوانید روی این نیمکتها بنشینید، کتاب بخوانید یا فقط از منظره لذت ببرید.
وسایل بازی کودکان در چندین نقطه قرار دارند. تاب، سرسره، پله و دیگر وسایل بازی، کودکان را سرگرم میکنند و والدین میتوانند در حالی که فرزندانشان مشغول بازی هستند، استراحت کنند.
یکی از جذابیتهای این پارک، وسایل ورزشی همگانی است. میلههای موازی، چرخ دوار، دستگاه کشش و دیگر تجهیزات، فرصتی را برای ورزش در فضای آزاد فراهم کردهاند. صبحها میتوانید افراد زیادی را ببینید که در حال ورزش کردن هستند.
میز شطرنج و میز پینگ پنگ هم در این پارک وجود دارد. افراد مسن معمولا دور میزهای شطرنج جمع میشوند و ساعتها بازی میکنند. این صحنه خود یک منظره دیدنی است.
کتابخانه کوچکی هم در پارک دایر شده که میتوانید در آن کتاب بخوانید یا قرض بگیرید. این ایده جالبی است برای ترویج فرهنگ کتابخوانی در فضای باز.
سرویسهای بهداشتی نیز در چند نقطه قرار دارند و نمازخانهای هم برای افرادی که میخواهند نماز بخوانند، احداث شده است.
پوشش گیاهی؛ باغبانی که به جنگل تبدیل شد
یکی از بارزترین ویژگیهای بوستان مفاخر رشت، تنوع گیاهی فوقالعاده آن است. این پارک در واقع یک موزه زنده از گیاهان بومی گیلان محسوب میشود.
درختان اصلی این بوستان شامل آزاد، اوجا، افرا، توسکا و بلوط هستند. این درختان بومی گیلان بوده و با آب و هوای این منطقه کاملا سازگار هستند. برخی از این درختان بیش از ۸۰ سال سن دارند و هنوز قوی و تنومند ایستادهاند.
درخت افرا از جنس نارون است و در جنگلهای شمال ایران رشد میکند. چوب این درخت بسیار محکم است و در گذشته برای ساخت خانه استفاده میشد. توسکا یا همان ممرز، درختی دیگر است که برگهای سوزنی دارد و در تمام فصول سال سبز میماند.
اوجا که به آن ملج هم میگویند، درخت زیبایی است با برگهای بزرگ و سایهای خنک. بلوط نیز یکی از درختان شاخص جنگلهای هیرکانی است که میوهاش (بلوط) غذای بسیاری از حیوانات جنگلی است.
اما پوشش گیاهی پارک مفاخر فقط به این درختان محدود نمیشود. درختچهها و گیاهان زینتی متنوعی در این بوستان کاشته شدهاند. کادینا، شاهپسند، ناندنیا، شمعدانی و کاملیا از جمله این گیاهان هستند که زیبایی خاصی به پارک بخشیدهاند.
کاملیا با گلهای قرمز، سفید و صورتیاش در فصل بهار، منظرهای دیدنی خلق میکند. شمعدانی با گلهای زنگولهایاش و شاهپسند با ساقههای رنگارنگش، به تنوع بصری این بوستان کمک کردهاند.
عبور رودخانه گوهررود از مجاورت پارک و نزدیکی به تالاب عینک، باعث شده رطوبت هوا مناسب رشد این گیاهان باشد. برخی از گونههای حفاظت شده نیز در زونهای خاصی از پارک نگهداری میشوند تا از انقراض نجات یابند.
جاذبههای اطراف؛ یک روز کامل در چمارسرا
این بوستان در محلهای قرار دارد که جاذبههای متعددی در اطرافش وجود دارند. اگر برنامهریزی درستی داشته باشید، میتوانید یک روز کامل را در این منطقه بگذرانید.
تالاب عینک
در فاصله کوتاهی از پارک مفاخر، تالاب عینک قرار دارد. این تالاب از منظر هوایی شبیه به یک عینک به نظر میرسد و به همین دلیل این نام را گرفته است. تالاب عینک با مساحت حدود ۱۵۳ هکتار، دومین تالاب بزرگ گیلان محسوب میشود و هر ساله میزبان پرندگان مهاجر بسیاری است. مرغابی، حواصیل، کاکایی و چنگر از جمله پرندگانی هستند که در این تالاب زندگی میکنند.
رودخانه گوهررود
رودخانه گوهررود از کنار بوستان مفاخر عبور میکند و سپس به تالاب انزلی میریزد. این رودخانه یکی از رودخانههای معروف رشت است و در گذشته نقش مهمی در زندگی مردم این شهر داشت. امروز کنار این رودخانه، مسیر پیادهروی خوبی است که میتوانید از آن لذت ببرید.
یخچال طبیعی چمارسرا
همانطور که گفتیم، یخچال طبیعی در بخش سالار مشکات پارک قرار دارد، اما یخچالهای دیگری هم در محله چمارسرا وجود دارند که میتوانید از آنها بازدید کنید. این یخچالها نمونهای از معماری سنتی گیلان هستند که نشان میدهند مردم گذشته چگونه با طبیعت سازگار زندگی میکردند.
بقعه دانای علی
در فاصله کوتاهی از پارک مفاخر، بقعه دانای علی قرار دارد. این بقعه یکی از قطبهای مذهبی گیلان است و بسیاری از مردم برای زیارت به آن میآیند. معماری این بقعه نیز دیدنی است و میتوانید بعد از بازدید از پارک، به آن سر بزنید.
کافهها و رستورانهای اطراف
در اطراف پارک مفاخر رشت کافهها و رستورانهای خوبی وجود دارند. کافه صحنه در مقابل پارک قرار دارد و فضایی دنج برای نوشیدن چای یا قهوه دارد. رستوران شورکولی، رستوران رازقی، پیتزا امیر و رستوران حسن رشتی از دیگر گزینههایی هستند که میتوانید برای صرف غذا انتخاب کنید.
بهترین زمان بازدید؛ کی به پارک مفاخر برویم؟
رشت شهری است که در هر فصل زیبایی خاص خود را دارد. اما برای بازدید از بوستان مفاخر رشت، برخی فصلها جذابتر از بقیه هستند.
بهار شاید بهترین زمان برای بازدید باشد. در این فصل، درختان شکوفه میدهند و گلها رنگ و بوی خاصی به پارک میبخشند. هوا معتدل است و نه گرم زیاد و نه سرد. میتوانید ساعتها در پارک قدم بزنید و از طراوت بهار لذت ببرید.
تابستان نیز فصل خوبی است، اگرچه رشت در این فصل گرم میشود. اما درختان سایهدار پارک مفاخر هوا را خنک نگه میدارند و میتوانید زیر سایه این درختان از گرمای تابستان فرار کنید. عصرها بهترین زمان برای بازدید در تابستان است.
پاییز منظره متفاوتی خلق میکند. برگهای درختان زرد و نارنجی میشوند و کف پارک را میپوشانند. صدای خشخش برگها زیر پا، حس نوستالژیکی به شما میدهد. بارانهای پاییزی رشت هم جذابیت خاصی دارند. پیادهروی در زیر باران ملایم در این پارک، تجربهای است که هرگز فراموش نمیکنید.
زمستان سردترین فصل است، اما اگر سردی را تحمل کنید، منظره جالبی خواهید دید. گاهی برف هم میبارد و پارک مفاخر زیر پوشش سفید برف، منظرهای رویایی پیدا میکند.
در مورد ساعت بازدید هم باید بگوییم که صبحها معمولا خلوتتر است و برای کسانی که دوست دارند در آرامش قدم بزنند، مناسب است. عصرها شلوغتر میشود و خانوادههای بیشتری به پارک میآیند.
نکات مهم برای بازدید؛ چه چیزهایی باید بدانیم؟
قبل از اینکه به بوستان مفاخر رشت بروید، چند نکته مهم وجود دارد که باید بدانید تا بازدید شما لذتبخشتر باشد.
اول اینکه، ورود به این پارک رایگان است. نیازی نیست بلیط بخرید و میتوانید در هر زمانی که خواستید وارد شوید.
دوم، کمبود پارکینگ یکی از مشکلات این پارک است. اگر با ماشین شخصی میآیید، بهتر است کمی دورتر پارک کنید و پیاده به پارک بروید. یا میتوانید از وسایل حملونقل عمومی استفاده کنید که گزینه بهتری است.
سوم، این پارک برای کمپینگ مناسب نیست. برخلاف پارک ملت که امکان چادر زدن دارد، پارک مفاخر این امکان را ندارد. پس اگر قصد اقامت شبانه دارید، باید به جای دیگری بروید.
چهارم، سرویسهای بهداشتی پارک باید تمیزتر نگهداشته شوند. متاسفانه برخی بازدیدکنندگان به این موضوع اشاره کردهاند. امیدواریم مسئولان به این موضوع توجه بیشتری کنند.
پنجم، در برخی مواقع سگهای ولگرد در پارک دیده میشوند. اگر از سگ میترسید، بهتر است مراقب باشید یا از مسیرهای شلوغتر عبور کنید.
ششم، کافهها و فروشگاههای کوچکی در اطراف پارک وجود دارند که میتوانید از آنها خرید کنید. اما بهتر است آب و تنقلات خودتان را همراه داشته باشید.
هفتم، از طبیعت محافظت کنید. زبالهها را در سطلهای مخصوص بیندازید و از گیاهان مراقبت کنید. این پارک میراثی است که باید برای نسلهای آینده حفظ شود.
هشتم، اگر عکاسی دوست دارید، پارک مفاخر لوکیشن خوبی برای عکاسی است. دالانهای درختی، نور صبحگاهی و تندیسهای چوبی، همه فرصتهای خوبی برای ثبت لحظات زیبا هستند.
میراثی سبز که منتظر شماست
پارک مفاخر رشت بیش از یک بوستان ساده است. این مکان، روایتی است از تاریخ شهری که هنوز با طبیعت خود پیوند دارد. وقتی در مسیرهای این پارک قدم میزنید، در واقع در میان خاطرات شهری گام برمیدارید که بیش از هشت دهه قدمت دارد. درختان کهنسال، یخچال طبیعی، چشمههای جاری و تندیسهای مفاخر، همه و همه بخشی از هویت این بوستان را تشکیل میدهند.
بوستان مفاخر رشت نه تنها برای گردشگران، بلکه برای خود رشتیها هم ارزش زیادی دارد. این پارک فضایی است برای فرار از شلوغی روزمره، مکانی است برای ورزش صبحگاهی، جایی است برای قدم زدن خانوادگی، و فرصتی است برای آشنایی با تاریخ و فرهنگ گیلان.
موقعیت مناسب در مرکز شهر، دسترسی آسان از مسیرهای مختلف، امکانات متنوع و پوشش گیاهی غنی، همه و همه این بوستان را به یکی از پرطرفدارترین پارکهای رشت تبدیل کردهاند. نزدیکی به جاذبههایی مانند تالاب عینک، رودخانه گوهررود و بقعه دانای علی نیز به جذابیت این مکان افزوده است.
اگر برای اولین بار به رشت سفر میکنید، حتما پارک مفاخر را در لیست بازدیدهای خود قرار دهید. و اگر اهل رشت هستید، فرصتی پیدا کنید و دوباره از این بوستان دیدن کنید. شاید این بار جزئیاتی را ببینید که قبلا به آنها توجه نکردهاید.
امیدواریم این مقاله توانسته باشد اطلاعات مفیدی در اختیار شما قرار دهد. اگر تجربه بازدید از بوستان مفاخر رشت را داشتهاید، خوشحال میشویم در بخش نظرات خاطرات خود را با ما و دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید. نظرات شما میتواند به دیگران در برنامهریزی بهتر برای سفرشان کمک کند. همچنین اگر سوالی دارید، مطرح کنید تا در اسرع وقت پاسخ دهیم.
رشت شهری است که هر بار با آغوش باز از شما استقبال میکند. و پارک مفاخر یکی از قلبهای تپنده این شهر است که همیشه منتظر حضور شماست.
